Pierwsze farmy wiatrowe zaczną działać już w 2025 roku, jednak pomorskie firmy już wdrażają swoje specjalistyczne rozwiązania. Obejmują one jednołożyskowe turbiny wiatrowe, projektowanie, spotkania i wynajem terminali, oświetlenie fundamentów i podłączenie wraz z instalacjami, serwisem, montażem i konserwacją. Również dedykowane tworzenie i zarządzanie projektami oraz szereg projektów dla inwestorów w Porcie Gdynia i Porcie Gdańsk.

Zgodnie z zaktualizowaną Polityką Energetyczną Polski, OZE powinny stanowić co najmniej 23% całkowitego zużycia energii brutto w 2030 roku. Pomorskie jest jednym z liderów produkcji OZE w Polsce z udziałem ponad 50% całkowitej produkcji energii. Jednak zapotrzebowanie na zużycie energii jest prawie dwukrotnie większe niż całkowita produkcja energii w regionie. Największy udział w produkcji odnawialnej energii elektrycznej mają farmy wiatrowe  – wytwarzają ponad 90% „zielonej” energii elektrycznej. Udział elektrowni wodnych nie przekracza 4%.
Największe farmy wiatrowe w województwie pomorskim znajdują się w okolicach Pelplina, Nowego Stawu, Kopaniewa, Wicka i Zajączkowa. W regionie planowanych jest więcej elektrowni wiatrowych.

Potencjał Pomorza w rozwoju branży offshore

Według McKinsey & Company w morskiej energetyce Polski, związanej z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej, będzie niedługo zatrudnionych 77 tys. osób. Placówki edukacyjne na Pomorzu mają potencjał do obsługi popytu na realizację inwestycji offshore w nadchodzących dziesięcioleciach. Szacuje się, że obecnie jest ich ok. 7400 studentów na kierunkach głównych pomorskich uczelni.

Więcej o puli talentów na Pomorzu tutaj.

Choć branża offshore w Polsce dopiero się rozwija, województwo pomorskie od lat jest już na poziomie eksperckim. W regionie działają firmy, które są producentami dla globalnego przemysłu offshore, a oprócz samej produkcji statków i instalacji dla sektora offshore, województwo pomorskie posiada również liczne biura projektowe statków, które pracują nad nowatorskimi projektami.

Remontowa Holding to największa grupa stoczniowa w Polsce, a także czołowy europejski producent statków offshore. Remontowa Shipbuilding była odpowiedzialna za produkcję statku „Avalon Sea”, zaprojektowanego przez Rolls Royce i na zlecenie Secunda Canada.

Stocznia CRIST w Gdyni jest odpowiedzialna za produkcję specjalistycznych jednostek INNOVATION oraz VOLE AU VENT (VIDAR). Te statki typu ciężkiego podnośnika są używane do instalowania i obsługi morskich farm wiatrowych. Stocznia Crist była również odpowiedzialna za produkcję częściowo wyposażonych kadłubów dla SOV (Service Operation Vessel) do obsługi morskich farm wiatrowych.

Mostostal jest dostawcą instalacji do podwodnego wydobycia ropy i gazu oraz części platform wiertniczych dla czołowych wykonawców z branży petrochemicznej i przetwórstwa naftowego. Teraz dodał do swojego portfolio projekty offshore, głównie na rynek skandynawski.

W 2020 roku Agencja Rozwoju Przemysłu podjęła decyzję o powołaniu Bałtyckiej Grupy Przemysłowej (Grupa Przemysłowa Bałtyk) – w jej skład wchodzą Stocznia Gdańska (dawne GSG Towers), Baltic Operator i Energomontaż-Północ Gdynia. Integracja firm miała zwiększyć ich szansę na udział w łańcuchu dostaw niezbędnym do realizacji polskich inwestycji w zakresie morskiej energetyki wiatrowej.

Na początku 2020 roku biuro projektowe Nava Ship z siedzibą w Gdańsku zaprezentowało swój najnowszy projekt katamaranu Nava WFSV 22. Ten statek do transportu załogi jest przeznaczony do inwestycji w morskie farmy wiatrowe.

Biuro konstrukcyjne StoGda Ship, które działa od prawie 25 lat, realizuje wiele nietypowych projektów offshore, takich jak elektrownie falowo-pływowe, farmy rybne, statki naftowe, statki typu jack-up i inne projekty z CRISTShipyard.

Polski Rejestr Statków jest instytucją zajmującą się klasyfikacją i nadzorem zgodności produkowanych statków, okrętów wojennych, instalacji przemysłowych, konstrukcji stalowych itp. z wymaganiami własnych przepisów klasyfikacyjnych, konwencji międzynarodowych i przepisów krajowych. PRS nadzoruje obiekty morskie od końca lat siedemdziesiątych.

Morskie Centrum Zaawansowanych Badań (CTO) od prawie 50 lat prowadzi działalność badawczo-rozwojową dla przemysłu stoczniowego, jachtowego, offshore i energetycznego. CTO S.A. projektuje i dostarcza unikalne urządzenia badawcze oraz przeprowadza certyfikację produktów. CTO realizuje szereg programów, w tym związanych z branżą offshore i OZE.

Ekonomiczne skutki rozwoju sektora offshore

Stosunkowo duża liczba polskich przedsiębiorstw (ok. 100) posiada już „know-how” i doświadczenie w byciu częścią międzynarodowego łańcucha wartości w branży offshore. Jednak niektóre elementy łańcucha w Polsce są nadal słabo rozwinięte (np. produkcja gondoli, wirników i łopat oraz niektóre etapy procesu instalacji serwisowej). Pomorskie firmy wnoszą swój wkład w zakresie badań i rozwiązań projektowych dla przemysłu, o czym pisano powyżej.

Rozwój branży będzie miał silny wpływ na wiele sektorów gospodarczych województwa pomorskiego, w tym przemysł stoczniowy, porty, magazyny, produkcję kabli, produkcję komponentów, edukację, instytucje badawcze, finansowanie i ubezpieczenia, bezpieczeństwo, a nawet turystykę.
Budowa farm wiatrowych w południowej części Bałtyku spowoduje napływ nowych inwestycji krajowych i zagranicznych w regionie oraz stworzy nowe miejsca pracy.

Więcej o offshore w raporcie Invest in Pomerania tutaj.

Artykuł Offshore pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

Wiele firm, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych, wybrało ten region jako swoją lokalizację. Biorąc pod uwagę duże inwestycje zagraniczne, na Pomorzu działają już takie firmy jak Unilever (produkcja lodów Algida w Baninie pod Gdańskiem), Dr.Oetker (produkcja koncentratów spożywczych w Gdańsku, produkcja mrożonych pizzy w Łebczu) czy Farm Frites (produkcja frytek w Lęborku.

Jako region nadmorski zawsze było to idealne miejsce do przetwórstwa ryb – obecnie jest głównym miejscem przetwórstwa ryb w Europie i gospodarzem największego na świecie producenta łososia ONE (dawniej Marine Harvest). Norweska grupa kapitałowa zatrudnia w regionie ponad 4 000 osób i dodatkowo otworzyła swoje SSC w Gdańsku. W tym gronie należy wymienić takżey Graala, BMC Władysławowo, Łosoś Ustka, Szkunera i Kinga Oscara.

Kluczowym czynnikiem motywującym firmy do zakładania przetwórstwa rybnego na Pomorzu jest jego lokalizacja. Pomorze to region nadmorski, ale tutaj liczą się nie tylko zasoby naturalne, ale logistyka. Doskonałym przykładem jest główny produkt polskiego eksportu – wędzony łosoś. Surowiec jest importowany przede wszystkim z Morza Północnego i Norweskiego, następnie przetwarzany w zakładach na Pomorzu, a następnie wysyłany na rynki końcowe w Europie Zachodniej. Około 60% całej produkcji trafia na eksport – głównie do krajów UE (około 90%), z największym udziałem Niemiec jako głównego rynku docelowego. Co również ważne, sektor przetwórstwa rybnego w Polsce znajduje się w czołówce technologicznej, ponieważ wszystkie firmy działające w tym sektorze przeszły programy modernizacyjne.

Dowiedz się więcej o sektorze nowoczesnych usług biznesowych.

Artykuł Przetwórstwo spożywcze pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

• dostępności wykwalifikowanych kadr
• niezbędnej infrastruktury badawczo-rozwojowej

Szerokie spektrum specjalizacji

Na Pomorzu w branży działa wiele firm reprezentujących specjalizacje takie jak biologia molekularna (A&A Biotechnology, EURx), wyroby medyczne dla onkologii, chorób zakaźnych i transplantologii (Blirt), kosmetyki (Ziaja, Oceanic, Farmix, Femi Loton, Inventia), diagnostyka laboratoryjna (Invicta), badania mikrobiologiczne (JS Hamilton Poland), farmacja (Polpharma, Profarm, Labofarm) czy produkcja detergentów (Impuls).

Rozwinięte zaplecze kadrowe

Aż trzy uczelnie w regionie prowadzą kierunki biotechnologiczne: Uniwersytet Gdański we współpracy z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym oraz Politechnika Gdańska. Kluczowe znaczenie dla rozwoju branży miało otwarcie Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w 1993 r. Obecnie jest to wiodąca instytucja naukowo-edukacyjna posiadającą status Europejskiego Centrum Doskonałości w Biomedycynie Molekularnej. Na trójmiejskich uczelniach kształci się ponad 700 studentów wydziałów biotechnologii.

Dowiedz się więcej na temat dostępności talentów.

Liderzy na rynku

Podwaliny pod rozwój biotechnologii na Pomorzu położyła firma Polpharma, czołowy producent leków w Europie Środkowo-Wschodniej. Firma rozpoczęła produkcję w Starogardzie Gdańskim w 1935 roku. Przez lata Polpharma rozwijała swoje portfolio produktowe i intensywnie inwestowała w badania i rozwój. Obecnie jest liderem na rynku farmaceutycznym w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej oraz jednym z 20 największych producentów leków generycznych na świecie. Firma posiada 7 zakładów produkcyjnych w Polsce, Rosji i Kazachstanie oraz 5 centrów badawczo-rozwojowych i zatrudnia ponad 7500 osób na całym świecie. W swoim portfolio ma blisko 7500 produktów. 1 na 8 opakowań leków sprzedawanych w polskich aptekach i 1 na 3 opakowania leków stosowanych w szpitalach pochodzi z Polpharmy.

Firmy produkujące kosmetyki zaczęły pojawiać się na terenie Trójmiasta już w latach 80-tych. Najlepszymi przykładami są Oceanic i Ziaja, obecnie wiodący producenci kosmetyków w Polsce. Oceanic to jeden z liderów polskiego rynku kosmetycznego, który od prawie 40 lat specjalizuje się w produkcji światowej klasy kosmetyków antyalergicznych AA. Firma zatrudnia ponad 350 pracowników i miesięcznie produkuje 2 miliony pozycji produktowych, które trafiają do klientów w Polsce i 40 innych krajach świata. Ziaja z kolei zatrudnia ponad 555 osób i posiada w swoim asortymencie blisko 1000 preparatów. Ponad 66 milionów sztuk produktów Ziaja zostało sprzedanych w 2015 roku, a eksport pozostaje jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów sprzedaży firmy.

Oferta dla badaczy

Badacze i firmy prowadzące działalność B+R w zakresie biotechnologii mogą skorzystać ze specjalnej oferty parków naukowo-technologicznych w Gdańsku i Gdyni. Doskonałym przykładem pomorskiej firmy intensywnie rozwijającej nowe rozwiązania jest Polpharma i jej jednostki badawczo-rozwojowe m.in. w Gdańsku i Starogardzie Gdańskim. Grupa Polpharma prowadzi obecnie 270 projektów deweloperskich. Zatrudnia 419 pracowników B + R, w tym 72 z tytułem doktora, a na B + R przez ostatnie dwie dekady wydał około 2 mld zł.

Dowiedz się więcej o infrastrukturze biznesowej.

Powiązane sektory

Mówiąc o biotechnologii, należy wspomnieć o innych sektorach związanych z chemią. Gdańsk jest gospodarzem czołowej rafinerii ropy naftowej – Lotos (wkrótce połączy się z Orlenem i utworzy czołową spółkę naftową w Europie Środkowo-Wschodniej). Cała Grupa Lotos zatrudnia około 5000 specjalistów. W gdańskiej rafinerii firma produkuje paliwa, smary przemysłowe i oleje.

Na Pomorzu prowadzona jest także inna znacząca działalność gospodarcza związana z chemią, m.in. produkcja nawozów (Fosfory w Gdańsku), produkcja tworzyw sztucznych (Fabryka Plastików w Kwidzynie).

Artykuł Biotechnologia pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

Ten wynik to w znacznej mierze efekt znacznego zwiększenia eksportu baterii litowo-jonowych. To właśnie rozwój elektromobilności,  a także pojazdów autonomicznych i rozwiązań wodorowych stwarza nowe, obiecujące perspektywy dla rozwoju przemysłu motoryzacyjnego w północnej Polsce, która dotąd nie była powszechnie utożsamiana z sektorem automotive.

Pomimo pandemii COVID-19 elektromobilność rozwija się niezwykle dynamicznie. Polska okazała się doskonałą lokalizacją dla produkcji podzespołów i baterii do e-samochodów. Decyduje o tym przede wszystkim bliskość rynku zbytu i konkurencyjna cena energii elektrycznej, ale także dostęp o wykwalifikowanych pracowników i dobry klimat inwestycyjny.

Polska znalazła się w pierwszej dziesiątce eksporterów części samochodowych na świecie i czołowym europejskim eksporterem akumulatorów litowo-jonowych. Projekty inwestycyjne w zakresie e-mobilności zdominowały ostatnio sektor motoryzacyjny, a firmy takie jak LG Chem, Mercedes, Umicore, SK Innovation, Huarong czy Foosung rozpoczęły realizację swoich nowych działań inwestycyjnych w kraju.

Rozwój elektormobilności i wykorzystanie zaawansowanych technologii w motoryzacji stwarzają dla Pomorza nową szansę na silniejsze zaistnienie w łańcuchu dostaw pod katem budowy baterii, produkcji elektroniki oraz dostarczania oprogramowania.

Dowiedz się więcej o sektorze logistycznym.

Sektor motoryzacyjny na Pomorzu

W związku z dynamicznym rozwojem rynku motoryzacyjnego w Europie Środkowo-Wschodniej Pomorze zyskuje na znaczeniu jako istotne ogniwo w łańcuchu dostaw samochodów. Rosnące zdolności przeładunkowe portów w regionie stworzyły doskonały kanał dostępu do całego rynku regionalnego. Szacuje się, że zapotrzebowanie na przeładunki samochodów w pomorskich portach będzie rosło wraz z rozwojem rynku samochodowego w UE.

Edukacja

Na system kształcenia wyższego na Pomorzu składają się obecnie 24 uczelnie oraz 80,5 tysiąca studentów, z czego niemal 21 tysięcy zasiliło lokalny rynek pracy w 2020 roku. Pomorskie uczelnie oferują zarówno dobrze wykształconą pulę talentów, jak i zaplecze badawcze dla sektora motoryzacyjnego, a Politechnika Gdańska jest zdecydowanym liderem w dziedzinie studiów inżynierskich odpowiadających potrzebom branży.

Co równie istotne, w ostatnich latach podjęto szereg reform modelu kształcenia zawodowego, aby dopasować profil edukacji do wymagań rynku pracy i konkretnych przedsiębiorców. W województwie pomorskim kształci się obecnie nieco ponad 61 tysięcy uczniów w szkołach zawodowych (nie wliczając szkół policealnych), z czego połowa z nich w zawodach wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej. Około 3 000 uczniów rocznie uzyskuje kwalifikacje zawodowe przydatne w sektorze motoryzacyjnym (dane za rok 2020).

Dowiedz się więcej o dostępności talentów.

Czołowe firmy sektora

Atuty województwa pomorskiego zaczynają być coraz bardziej zauważalne wśród międzynarodowych przedsiębiorstw. Ze względu na duży potencjał (opierający się przede wszystkim na dostępie do wykwalifikowanych kadr i nadmorskim położeniu umożliwiającym korzystanie z frachtu morskiego) już wkrótce region może stać się kolejnym kluczowym obszarem na mapie polskiego sektora motoryzacyjnego, zwłaszcza w zakresie elektromobilności i rozwiązań dla samochodów autonomicznych.

W kontekście elektromobilności flagowym projektem inwestycyjnym jest Northvolt. Szwedzki producent akumulatorów do samochodów elektrycznych i pojazdów górniczych otworzył w Gdańsku swoją pierwszą montownię w 2018 roku i obecnie produkuje baterie do urządzeń przemysłowych. Z kolei nowy zakład Northvolt, który rozpocznie działalność w 2023 roku, powstanie na terenie Pomorskiego Centrum Inwestycyjnego na zapleczu terminala kontenerowego DCT i docelowo zatrudni nawet 500 osób. Zakład będzie miał początkową, roczną zdolność produkcyjną na poziomie 5 GWh i potencjalną przyszłą wydajność na poziomie 12 GWh. Wartość inwestycji szacowana jest na 200 milionów dolarów.

Pomorze jest również istotną lokalizacją pod kątem dostarczania rozwiązań dla samochodów autonomicznych. Swoją działalność w tym zakresie realizują w Gdańsku Intel, Aptiv i Nippon Seiki Europe .

W centrum badawczo-rozwojowym Intela w Gdańsku zatrudnionych jest około dwa i pół tysiąca programistów. Jest to największe centrum badawczo rozwojowe korporacji w Europie i drugie największe na świecie. W siedzibie w Gdańsku, we współpracy z innymi firmami Intel opracowuje m.in. rozwiązania z zakresu przetwarzania danych, wykorzystywane w pojazdach autonomicznych.

Firma Aptiv z kolei produkuje systemy aktywnego bezpieczeństwa, które pomagają minimalizować bądź całkowicie eliminować błędy ludzkie w trakcie jazdy samochodem, tym samym ograniczać ich skutki. W zakładzie w Gdańsku, zatrudniającym obecnie około 1000 osób, wytwarzane są zaawansowane technologicznie produkty wspierające jazdę autonomiczną (kamery, komputery pokładowe) oraz panele sterownicze wykorzystywane w samochodach.

Nippon Seiki Europe to kolejny ważny inwestor realizujący działania dla sektora automotive. W gdańskim biurze firma zatrudnia głównie specjalistów zajmujących się specyfikacją, projektowaniem, tworzeniem i testowaniem oprogramowania dla systemów informacji pokładowej. Działalność projektowo-rozwojowa w Gdańsku prowadzona jest we współpracy z innymi ośrodkami inżynieryjnymi Grupy Nippon Seiki. Obejmuje ona projektowanie systemów, tworzenie oprogramowania, testowanie i diagnostykę systemów oraz projektowanie podsystemów elektrycznych, optycznych i mechanicznych.

Innym kluczowym inwestorem z branży automotive jest Eaton, który w swoich zakładach w Tczewie produkuje przekładnie skrzyń biegów, komponenty do układów napędowych oraz kompresory do silników spalinowych. Swoje produkty tczewski Eaton dostarcza do czołowych producentów samochodów osobowych i ciężarowych w Europie.

Warto również odnotować działalność badawczo-rozwojową realizowaną przez Eaton w Tczewie, gdzie działa nowoczesne Centrum Inżynieryjne Eaton zatrudniające około 40 inżynierów. Główne zadania Centrum to wsparcie bieżącej produkcji w Eaton Truck Components oraz prowadzenie projektów R&D dla Grup Eaton Truck i Eaton Automotive.

Mówiąc o pomorskim sektorze motoryzacyjnym nie można pominąć  także takich firm AQ, Wiring Sytems Scania, Zoeller Tech czy Federal Mogul.

AQ zajmuje się produkcją kabli wykorzystywanych m.in.: w autobusach i maszynach rolniczych. Jej klientami są między innymi Scania, Bombardier, Komatsu, Zoeller, Krone, Grimme czy ABB. Firma w 2019 roku zrealizowała kluczowy z perspektywy swojego dalszego rozwoju na Pomorzu projekt budowy nowego zakładu – w Linowcu pod Starogardem Gdańskim pracuje obecnie ponad 600 osób.

Dowiedz się więcej o sektorze elektronicznym.

Szwedzka Scania to kolejna ważna firma z branży, która ulokowała swoją produkcję na Pomorzu. Scania montuje autobusy miejskie w zakładzie w Słupsku od 1992 roku. Natomiast od 2014 roku w Rekowie Górnym funkcjonuje oddział niemieckiej firmy Zoeller Tech, największego producenta śmieciarek w Polsce. Zoeller Tech jest liderem w zakresie dostarczania nowoczesnych rozwiązań dla firm komunalnych. Firma prowadzi także prace studialne we własnym biurze konstrukcyjnym, co ma być gwarancją uzyskania wyrobów o innowacyjnych rozwiązaniach oraz najwyższych walorach użytkowych.

Ważnym punktem na pomorskiej mapie sektora motoryzacyjnego jest Federal Mogul. W gdańskim zakładzie pracuje obecnie przeszło 1000 osób. Produkowane są łożyska ślizgowe, taśmy bimetalowe i proszki brązu – produkty dostarczane są czołowym producentom samochodów w Europie

Więcej o sektorze automotive można przeczytać w raporcie Invest in Pomerania dotyczący sytuacji sektora w szczególności na Pomorzu.

Artykuł Motoryzacja pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

Główne reinwestycje

Pierwszym dużym zakładem, który ulokował się na Pomorzu był producent urządzeń elektronicznych głównie na potrzeby wojska – firma Radmor. W ostatnich 20 latach w okolicach Tczewa oraz Kwidzyna ulokowały się kolejne duże przedsiębiorstwa reprezentujące głównie kapitał zagraniczny (Flex, Lacroix, Jabil, Panlink Poland, Gemalto, Gerdins Cable Systems, Orbit One). Wśród inwestorów nie brakuje także firm z rodzimym kapitałem (m.in. Siled, Assel). W ostatnich latach większość inwestycji w branży stanowiły reinwestycje firm, które już na Pomorzu prowadzą działalność, m.in. Flex, Lacroix czy Panlink Poland.

Flex

Usługi w zakresie projektowania, inżynierii, produkcji, łańcucha dostaw oraz logistyki
Prawie 20-letnia obecność na Pomorzu
Zatrudnia 3500+ osób w szczycie sezonu
Dwa oddziały w Polsce – w Tczewie i Łodzi
Kompleks produkcyjny w Tczewie – ok. 80 000 m2

Jabil

Projektowanie i produkcja podzespołów elektronicznych
Ponad 25-letnia obecność na Pomorzu
Zakład w Kwidzynie – drugi największy zakład firmy w Europie
3 500+ miejsc pracy

Lacroix Electronics

Dostwaca usług EMS (Electronic Manufacturing Services)
Ponad 20-letnia obecność na Pomorzu
Zakład w Kwidzynie – 13 600 m
22000+ miejsc pracy

AQ Wiring

Produkcja kabli do wyrobów medycznych, maszyn rolniczych czy autobusów
Klienci to: Scania, Bombardier, Komatsu, Zoeller, Krone, Grimme czy ABB.
Ponad 20 lat obecności na Pomorzu
Fabryka w Linowcu (Starogard Gdański): 7000m2, 600+ miejsc pracy

Artykuł Elektronika pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

Dzięki bezpośrednim połączeniom z Azji terminal stał się centrum portowym dla regionu Europy Środkowo-Wschodniej zamieszkanego przez prawie 100 milionów osób. Rosnący handel światowy, postępujący proces konteneryzacji i spodziewany wzrost gospodarczy w Europie Środkowo-Wschodniej (najszybciej rozwijającym się regionie Europy) z pewnością wzmocnią działalność kontenerową w następnej dekadzie.

Dowiedz się więcej na temat położenia regionu.

Rynek magazynowy

Trójmiejskie zasoby magazynowe od 2006 roku stale rosną. Dzięki imponującemu wzrostowi rynku z około 80 000 mkw. (I kw. 2008 r.) do ponad 670,3 tys. mkw. (2019 r.) odnotowanego w ciągu ostatniej dekady, Trójmiasto stało się największym hubem logistycznym w północnej Polsce. Większość parków logistycznych zlokalizowana jest wzdłuż dróg ekspresowych, autostrady A1 oraz w pobliżu portów morskich.

Wzrost rynku magazynowego był napędzany głównie przez dwa czynniki – rozwój dwóch pomorskich portów (Portu Gdańsk i Port Gdynia) oraz rozwój sieci dróg ekspresowych i autostrad w Polsce. Jednak prawdziwym przełomem było wprowadzenie bezpośrednich połączeń z Azją, a tym samym rosnąca obsługa kontenerów. W przeciwieństwie do rynku biurowego, na rynku dominowali zagraniczni deweloperzy. W Trójmieście działają najwięksi gracze, w tym Panattoni, Prologis, GLP, Segro i polska firma 7R. W ostatnim czasie zauważono nowy trend na rynku magazynowym. Rośnie liczba mniejszych parków logistycznych oferujących mniejsze moduły, co jest zgodne z modelem logistycznym „ostatniej mili”. Tego typu projekty są zazwyczaj zlokalizowane w obrębie miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Takie rozwiązania pozwalają na optymalizację kosztów transportu i skrócenie czasu dostaw do klientów końcowych zlokalizowanych w rozwijających się miastach, takich jak Warszawa, Trójmiasto, Poznań, Wrocław czy Kraków.

W 2019 roku popyt brutto na rynku powierzchni magazynowych w Trójmieście osiągnął rekordowy poziom 176,1 tys. mkw., a popyt netto sięgnął blisko 155,3 tys. mkw. Wskaźnik pustostanów na poziomie 4,6% (wzrost o dwa punkty procentowe rok do roku) pozostaje poniżej średniej krajowej, szacowanej na około 6,7%.

E-commerce i 3PL (Third Party Logistics) przewyższały leasing w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy. Sektory odpowiadały za 45% i 23% całkowitej powierzchni wynajętej w regionie. Prawie 18% powierzchni magazynowej zostało wynajęte przez sektor handlowy. Popyt na powierzchnię logistyczną ma się podwoić w ciągu następnej dekady.

Trójmiejski rynek magazynowy w 2019 roku zdominowały nowe transakcje, które stanowiły ponad połowę wszystkich zawartych umów (57%). Udział BTS (build-to-suit) we wszystkich transakcjach wyniósł 37%, podczas gdy ekspansje i renegocjacje tylko 5% i 1%. Podpisano 39 umów najmu.

Czynsze efektywne mieściły się w przedziale 2,3-2,9 EUR mkw. / miesiąc.  Poziom stawek czynszów ponownie może się zmienić – utrzymujący się trend wzrostowy kosztów materiałów budowlanych i kosztów pracy odgrywa w tym przypadku istotną rolę.

Silny popyt na powierzchnie magazynowe jest odzwierciedleniem danych makroekonomicznych. Przez ostatnie lata pomorska gospodarka rozwijała się w szybkim tempie, osiągając 7% ​​w 2018 roku. Co warto zauważyć, krach gospodarczy wywołany przez COVID-19 nie zatrzymał gorącego rynku magazynowego, ponieważ handel elektroniczny zwiększył popyt.

Zaplecze logistyczne

Pomorskie oferuje także dobrze rozwiniętą i stale rozbudowywaną bazę logistyczną.

Na terenie 110 hektarów w sąsiedztwie DCT Gdańsk zlokalizowane jest Pomorskie Centrum Logistyczne (PCL), które – dzięki lokalizacji przy terminalu kontenerowym – w pełni realizuje koncepcję Port Centric Logistics. Z kolei na obszarze Portu Gdynia działa Centrum Logistyczne dostosowane do potrzeb operatorów logistycznych, przedsiębiorstw spedycyjnych, firm zajmujących się usługami składowymi oraz innych usługodawców logistycznych.

Intensywnie rozbudowuje się też infrastruktura drogowa i kolejowa, w tym na osi korytarza transportowego Bałtyk-Adriatyk, którym płyną towarowe strumienie importowe i eksportowe w relacjach Polski z innymi krajami północy i południa Europy.

Dowiedz się więcej na temat infrastruktury biznesowej.

Artykuł Sektor logistyczny pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

Grupa Remontowa to jedna z największych firm w branży. Jej podstawową działalnością są remonty statków i budowa statków specjalistycznych, takich jak statki kontenerowe typu arktycznego, statki typu jack-up, czy statki zasilane LNG. W ostatnich latach stocznia zwodowała szereg promów o napędzie hybrydowym, które doskonale wpisują się w dzisiejsze trendy w transporcie morskim bliskiego zasięgu.

Inne wiodące firmy to stocznia Crist (budowa podnośników ciężkich), Energomontaż – Północ Gdynia (EPG), Mostostal Pomorze (budowa konstrukcji stalowych dla przemysłu morskiego), Nauta (remonty statków), GSG Tower (wieże wiatrowe) lub Kongsberg Maritime, wcześniej Rolls Royce (wciągarki pokładowe i serwis silników).

Polska branża jachtowa jest światowym liderem w najpopularniejszym segmencie łodzi motorowych o długości 6-9 metrów (w tej kategorii Polska zajmuje 2 miejsce za USA). W regionie funkcjonuje wiele firm a wśród nich Sunreef Yachts, Admiral Boats czy Conrad Shipard.

Oprócz produkcji w Trójmieście prężnie rozwijają się także firmy projektowe okrętowe z łącznym zatrudnieniem ponad 1000 inżynierów.

Wśród zakończonych projektów należy wymienić statek Heavy Lift jack-up Innovation (zbudowany przez stocznię Crist za 200 mln euro). Warstwa kablowa Siem Aimery (budowana przez Stocznię Remontową) to kolejny przykład zaawansowanych projektów ostatnich lat. Samo Siem Aimery to jeden z najdroższych i najbardziej zaawansowanych technologicznie projektów, jakie kiedykolwiek podjął polski przemysł stoczniowy.

Czytaj więcej o sektorze logistycznym.

Czołowe światowe towarzystwa klasyfikacyjne – DNV GL, Lloyds Register i American Bureau of Shipping – mają swoje siedziby w Trójmieście. Biuro DNV GL w Gdyni zatrudnia ponad 200 inżynierów. ICD Poland (część grupy Vard) i Kongsberg Maritime (dawniej Rolls-Royce Marine Poland) z powodzeniem rozwijają swoją działalność na Pomorzu. W regionie działają dwa duże ośrodki badawczo-projektowe: Centrum Projektowo-Badawcze Okrętów S.A. (CTO) oraz Centrum Techniki Morskiej (CTM).

Artykuł Sektor morski pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

Na wspólny krajobraz pomorskiego ICT składa się wieloletnia obecności globalnych marek, takich jak Intel, czy Amazon, a także międzynarodowe sukcesy startupów. Ponadto aktywne środowisko programistów i entuzjastów nowych technologii, a także kultura innowacji, której doświadczyć można podczas konferencji InfoShare lub IT Manager of Tomorrow. Ponadto dziesiątki meetupów i maratonów programowania, dobrze rozwinięta infrastruktura techniczna i naukowa tj. parki technologiczne, inkubatory i akceleratory oraz najwyższej klasy powierzchnia biurowa. Całość uzupełnia bogata oferta naukowa na uczelniach publicznych, a także możliwość podnoszenia kwalifikacji w prywatnych szkołach kodowania – ponad 2500 absolwentów rocznie.

Wykwalifikowane kadry

W regionie działa w sumie 129 firm zatrudniających powyżej 10 osób, z czego większość ulokowała się w Trójmieście. Obecnie na Pomorzu, głównie w Trójmieście, pracuje ponad 25 000 programistów, którzy znajdują zatrudnienie w firmach produktowych (Boeing, Hapag-Lloyd, Nodea) outsourcingowych (Sii, EPAM, Ciklum, Kainos, Cognizant, Wipro) lub wewnętrznych działach IT w Centrach Usług Wspólnych (Maersk Drilling, Staples, DNV GL). Pod względem obsługiwanych procesów zdecydowanie dominuje tworzenie oprogramowania (software development) i powiązane z tym procesy badań i rozwoju (R&D), a także: wsparcie IT (IT support), utrzymanie aplikacji (Application Administration) oraz zarządzanie infrastrukturą (infrastructure management).

Liczba osób zatrudnionych w sektorze rośnie w tempie około 6% rocznie, z czego ponad 3/4 pracuje w usługach ICT. Firmy sektora preferują duże aglomeracje, zapewniające odpowiednie kadry oraz absolwentów kierunków informatycznych i pokrewnych, dlatego głównym ośrodkiem rozwoju IT w pomorskim jest Trójmiasto.

Dowiedz się więcej o wykwalifikowanych kadrach.

Rekordowe dochody i zatrudnienie

W 2013 roku sektor IT wygenerował rekordowy dochód stanowiący 1/6 część dochodu całego regionu – a liczba ta ciągle rośnie.

Przewagę na trójmiejskim rynku mają firmy produktowe. Największą z nich jest Intel, który obecnie zatrudnia około 2500 osób. Na drugim miejscu znajdują się firmy outsourcingowe – największą z nich jest francuski Sii (860 osoby) – drugi największy pracodawca sektora IT w północnej Polsce.

Pod względem obsługiwanych procesów zdecydowanie dominuje tworzenie oprogramowania (software development) i powiązane z tym procesy badań i rozwoju (R&D), a także: wsparcie IT (IT support), utrzymanie aplikacji (Application Administration) oraz zarządzanie infrastrukturą (infrastructure management).

Dowiedz się więcej na temat sektora nowoczesnych usług dla biznesu.

Od 2019 na Pomorzu funkcjonuje hub – AI Pomerania – zrzeszający firmy i instytucje zainteresowane rozwojem przemysłu sztucznej inteligencji.

Więcej o AI na Pomorzu także w artykule „Trójmiasto – wschodząca gwiazda sztucznej inteligencji”.

Artykuł IT pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.

W regionie ulokowało się już 158 centrów nowoczesnych usług biznesowych, które obsługują procesy w 35 językach.  Między 2019 a 2020 rokiem sektor zwiększył zatrudnienie o 7,32% i na koniec zeszłego roku pracowało w nim ponad 30 tys. osób.

Rekordowy rozwój sektora

Na początku 2020 roku w Trójmieście działało ponad 156 centrów nowoczesnych usług biznesowych. Zdecydowana większość z nich specjalizuje się w usługach IT i R&D (centra ITO) oraz w procesach finansowych.

W najnowszym raporcie Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych (ABSL 2020), Trójmiasto zajęło 1 miejsce w rankingu ośrodków usług dla biznesu pod względem oceny czynników wpływających na prowadzenie działalności przez centra usług biznesowych.

Wysokiej klasy specjaliści

Kapitał ludzki Trójmiasta został doceniony przez inwestorów, którzy przenoszą na Pomorze zaawansowane procesy wsparcia dla biznesu. Doskonałe przygotowanie zawodowe pomorskich pracowników pozwoliło na powstanie pierwszych w regionie centrów usług opartych na wiedzy czy centrów doskonałości (State Street, PwC, Thomson Reuters).

Pomorskie uczelnie oferują wiele unikatowych specjalizacji w skali Polski i współpracują z obecnymi już w regionie inwestorami. Pomorskie wyróżnia się liczną grupą studentów posługujących się biegle mniej popularnymi w Polsce językami obcymi, na przykład skandynawskimi. Na coraz większe zainteresowanie Trójmiastem ze strony inwestorów skandynawskich wpływa dodatkowo najbardziej rozbudowana w Polsce siatka połączeń lotniczych ze Skandynawią.

Dowiedz się więcej na temat dostępności talentów.

Zaawansowane procesy

To, co także wyróżnia Trójmiasto na polskiej mapie sektora usług dla biznesu, to wyraźnie silniejsza pozycja w kategorii zatrudnienia w centrach badawczo-rozwojowych. W trójmiejskich centrach R&D pracuje obecnie ponad 3800 osób (stan na II kw. 2020).

Pomorskie centra BSS specjalizują się poza tym w:

• rozwoju oprogramowania
• wsparciu IT
• procesowaniu danych
• telemarketingu
• obsłudze klienta
• usługach finansowo-księgowych
• usługach kadrowych i płacowych
• zarządzaniu informacją

Nowoczesne powierzchnie biurowe

Rozwojowi sektora BSS sprzyja niezwykle dynamiczny rozwój infrastruktury biurowej. To już ponad 863 500 m2 nowoczesnej powierzchni biurowej (stan na II kw. 2020). Z kolei według prognoz JLL, w 2021 roku rynek powierzchni biurowej w Trójmieście osiągnie pułap 1 miliona m2. Około 73% nowopowstających biur znajduje się w Gdańsku, pozostała część w Gdyni (22%) i Sopocie (5%).

Dowiedz się więcej o infrastrukturze biznesowej.

Artykuł Nowoczesne usługi dla biznesu pochodzi z serwisu Invest In Pomerania.